Η Αντεπίθεση των Ελίτ και η Ψηφιακή “Αριστοκρατία”: η Δημοκρατία βλάπτει (τα συμφέροντα τους)

Τις τελευταίες ημέρες με αφορμή τη μαζική διαμαρτυρία για πιθανή νοθεία στις εκλογές για την ανάδειξη Προέδου των ΗΠΑ και στη συνέχεια την κατάληψη του Καπιτωλίου από (όπως πιθανόν φάνηκε) οπαδούς του Τραμπ έχει ξεδιπλωθεί μια πρωτόγνωρη εκστρατεία αμφισβήτησης των δημοκρατικών διαδικασιών και υποκατάστασης της από εταιρικές διαδικασίες και όργανα που μόνο ως κωμικά κακέκτυπα της μπορούν να θεωρηθούν. Αιχμή της ελιτίστικης αντεπίθεσης είναι οι Big Tech όμιλοι οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι αφενός τη μειωμένη κυριαρχία των εθνών-κρατών (απ’τη δεκαετία του ‘80 κι έπειτα), αφετέρου τις τεχνολογικές δυνατότητες έχουν γιγαντωθεί πολιτικά σε σημείο ώστε να εμφανίζονται ως εκπρόσωποι μιας νεοφεουδαρχικής “Αριστοκρατίας” που επιβάλει τους όρους του παιχνιδιού.

Παλαιότερα είχαμε συλλάξει αναλύσεις και δεδομένα σχετικά με το φαινόμενο της “Ψηφιακής Δημοκρατίας”, δηλαδή τις επιτυχίες, τις αποτυχίες και τις προσδοκίες για τη βελτίωση των Δημοκρατικών θεσμών και διαδικασιών με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας. Οι σχετικά λίγες επιτυχίας και τα πολλά ερωτήματα που είχαν γεννηθεί τότε δημοσιεύτηκαν στο τεύχος του Νοεμ. 2015 του “Δημοψηφίσματος” (εδώ). Μέσα σε 5 μόλις χρόνια είδαμε μια δραματική επιδείνωση ώστε πλέον οι (δήθεν) προοδευτικές, κεντρώες δυνάμεις που συσπειρώνονται πίσω από τους Big Tech νεοΦεουδάρχες να αποτελούν την κυριότερη, απτή απειλή για τη Δημοκρατία (δείτε τη σχετική έρευνα του D. Adler εδώ). Η ψηφιακή τεχνολογία δεν αποτελεί πλέον ελπίδα για βελτίωση της ποιότητας της Δημοκρατίας αλλά απειλή για την εγκαθίδρυση μιας απολυταρχικής ΤεχνοΟλιγαρχίας.

Τα παρακάτω δύο παραδείγματα της επικαιρότητας είναι ενδεικτικά της απειλής αυτής:   


Σε μία κίνηση χωρίς προηγούμενο προέβησαν πριν λίγες ημέρες σημαντικές εταιρείες Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ) καταργώντας τους λογαριασμούς του ίδιου του εν ενεργεία Προέδρου των ΗΠΑ και άλλων προσώπων και ομάδων που είτε στοχοποιήθηκαν ως “οπαδοί” του, είτε απλώς εξέφραζαν μη αρεστή, στα στελέχη και στους ιδιοκτήτες των εταιρειών αυτών, κριτική.

Πρώτο το Twitter είχε μπλοκάρει σειρά από Tweets του Τραμπ για τα οποία – μετά από “προσεκτική ανάλυση” και στο πλαίσιο των “ευρύτερων γεγονότων στη χώρα” και της συνεχιζόμενης έντασης – κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι παραβίαζαν τον κανονισμό για “την Επιδοκιμασία Πράξεων Βίας”. Στην πραγματικότητα, τα Tweet δεν είχαν την παραμικρή αναφορά σε βία ή υπόνοια για πρόκληση σε βία: “Τα 75 εκατ. σπουδαίων Αμερικανών πατριωτών που ψήφισαν εμένα, το “ΠΡΩΤΑ Η ΑΜΕΡΙΚΗ” και το “ΚΑΝΤΕ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΠΑΛΙ” πρόκειται να έχουν μία ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΦΩΝΗ στο μέλλον. Δεν θα τους δείξουν ασέβεια και δεν θα τους φερθούν άδικα καθ’ οιονδήποτε τρόπο, σχήμα ή μορφή” και “Για όσους με ρώτησαν, δεν θα παραβρεθώ στην ορκωμοσία (σημ. του Μπάιντεν) στις 20 Ιανουαρίου”. Τελικά, εξετάζοντας το “μοτίβο των δημοσιεύσεων από τον συγκεκριμένο λογαριασμό στο παρελθόν” το Twitter αργότερα προχώρησε στην πλήρη ακύρωση του επίσημου λογαριασμού του Τραμπ χωρίς όμως να δώσει περισσότερες εξηγήσεις και αποδείξεις που να τεκμηριώνουν ότι ο λογαριασμός είχε υποδαυλίσει βίαια επεισόδια. Άλλα ΜΚΔ, όπως το Facebook και το Instagram, ακολούθησαν με παρόμοιες αποφάσεις εναντίον του Τραμπ. 

Παράλληλα όμως το Twitter προχώρησε και σε σειρά άλλων λογοκριτικών ενεργειών – κάποιες εκ των οποίων μπορούν να ερμηνευθούν μόνο ως ένδειξη ένοχης συνείδησης. Όπως για παράδειγμα η κατάργηση του hashtag #1984 και η ακύρωση όσων tweet το χρησιμοποιούσαν, πράξη που κατήγγειλε ο καθ. Οικονομικών Sean Davis. Εάν κάποιος μπορούσε να διακρίνει (με παρακινδυνευμένες λογικές ακροβασίες) ψήγματα πρόκλησης σε βία στα tweet του Τραμπ, είναι πραγματικά αδύνατον να διακρίνει τον παραμικρό βίαιο υπαινιγμό στο #1984! Όσο σκληρά κι αν προσπαθήσει. Η μόνη λογική εξήγηση είναι ότι το Twitter αποφάσισε να μπλοκάρει τους Οργουελιανούς συνειρμούς που γέννησαν οι αποφάσεις κορυφαίων στελεχών του. 

Η οργουελιανή δυστοπία όμως είχε και συνέχεια. Οι αποφάσεις του Twitter και του Facebook είχαν σαν αποτέλεσμα δεκάδες χιλιάδες (ίσως και εκατοντάδες μέχρι σήμερα) πρώην χρήστες αυτών των ΜΚΔ να τα εγκαταλείψουν μαζικά και να κατευθυνθούν σε ανταγωνιστές τους. Η κυριότερη εναλλακτική του πρώτου είναι το Parler και του δευτέρου είναι το MeWe και το ρώσικο VK. Όμως με μια ανακοίνωση πρωτοφανούς πατερναλιστικού ύφους το Google Play ανακοίνωσε ότι αφαιρεί το app του Parler από την πλατφόρμα του, προφασιζόμενο … την “ασφάλεια των χρηστών”! Αυτό σημαίνει ότι η Google απαγορεύει σε όσους χρησιμοποιούν Android στα κινητά τους να εγκαταστήσουν το Parler. Την ίδια στιγμή δε που γράφονταν οι παραπάνω γραμμές ανέβηκαν tweets που ανακοίνωναν ότι το Parler έπεσε, πιθανότατα ως συνέχεια της ανακοίνωσης της 9ης Ιανουαρίου της Amazon Web Services (ιδιοκτησίας του Τζεφ Μπέζος) ότι θα σταματήσει εντός ημερών να παρέχει υπηρεσίες στήριξης του Parler. 

Τα φαινόμενα αυτά δεν είναι απλώς ανησυχητικά – είναι απροκάλυπτη επίθεσης εναντίον της ελεύθερης έκφρασης. Συνοπτικά, και ενώ το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη, μπορούν να επισημανθούν τα παρακάτω: 

  • Οι Big Tech δεν είναι απλές εταιρείες όπως αυτές που παράγουν και πωλούν εσώρουχα, κάλτσες, φουρνάκια ή αυτοκίνητα. Διαχειρίζονται τη δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης και κατ’ επέκταση την πρόσβαση σε αυτό που ο Χάμπερμας θα αποκαλούσε “δημόσιο χώρο”. Ο “δημόσιος χώρος” είναι αγαθό που εκ της φύσης του δεν επιτρέπεται να αφεθούν στην (δήθεν) αυτορύθμιση της “Ελεύθερης Αγοράς” και της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Το παραπάνω αφορά τόσο τα ΜΚΔ, όσο και τα καρτέλ που διαχειρίζονται τις πλατφόρμες και το λογισμικό επάνω στα οποία αναπτύσσονται τα ΜΚΔ. Ακόμη και μόνο με οικονομίστικα μέτρα να κριθούν, οι συμπεριφορές αυτές συνιστούν κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης τους στην αγορά που στρεβλώνουν καταφανέστατα τον ανταγωνισμό. Είναι επιστροφή στην εποχή των καρτέλ σιδηροδρόμων των αρχών του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ και στον ασφυκτικό εναγκαλισμό του “Χταποδιού”, όπως είχε ονομαστεί τότε η διαπλοκή πολιτικών και καπιταλιστών (λεπτομέρειες στις σελ. 15-16 εδώ). 
  • Το πατερναλίστικο ύφος των ανακοινώσεων όπου κάποια άγνωστα μεγαλοστελέχη ιδιωτικών καρτέλ ενημέρωσης παίρνουν απολυταρχικές αποφάσεις για την “ασφάλεια” των ανίκανων να προφυλάξουν τον εαυτό τους καταναλωτών τους, θυμίζει προ-δημοκρατικές εποχές. Εποχές όπου οι φεουδάρχες/μονάρχες προσωποποιούν την Κεφαλή του τόπου, την μόνη που μπορεί και δικαιούται να κρίνει και να αποφασίζει γνωρίζοντας το “καλό” (π.χ. την “ασφάλεια”) των υπηκόων τους καλύτερα από τους ίδιους. Τα ΤεχνοΚαρτέλ δεν παρέχουν κανένα εχέγγυο ότι δικαιούνται να επικαλούνται το “καλό” των χρηστών τους για να λειτουργούν εν ονόματι τους. Είναι ιδιωτικές εταιρείες που εξ’ορισμού λειτουργούν για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη των μετόχων τους και μόνον! 
  • Είναι εξ ορισμού προβληματικό ένας διευθύνων σύμβουλος ή οι εντεταλμένοι υφιστάμενοι του να φιμώνουν τον εκλεγμένο εν ενεργεία πρόεδρο των ΗΠΑ, ενώ πρόσφατα είχε υπερψηφιστεί από 74 εκατομμύρια πολίτες και δεν έχει υπάρξει καταδικαστική απόφαση εναντίον του. Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την ελευθερία έκφρασης ή την ποιότητα της Δημοκρατίας αλλά τη ντε φάκτο αυτοανακήρυξη των διοικητικών συμβουλίων των ΤεχνοΚαρτέλ σε ρυθμιστικούς θεσμούς της δημοκρατικής διαδικασίας. 
  • Τέλος, δεν μπορεί να μην επισημανθεί η ανακόλουθη στάση τους στο παρελθόν όταν ΜΚΔ όπως το Twitter είχαν γίνει “θερμοκήπιο” εξτρεμιστικών/τρομοκρατικών συλλογικοτήτων που αποθέωναν, υποστήριζαν και οργάνωναν τις βίαιες διαδηλώσεις, τις λεηλεασίες και τους εμπρησμούς, και τη λεκτική αλλά και φυσική βία εις βάρος πολιτών που διαφωνούσαν με την ατζέντα τους. Οι συλλογικότητες αυτές δρούσαν ανεξέλεγκτα για μήνες σε μεγάλο αριθμό αμερικάνικων πόλεων πριν τις εκλογές. 

Η Washington Post, (εφημερίδα ιδιοκτησίας του δισεκατομμυριούχου ιδιοκτήτη της Amazon Τζεφ Μπέζος και αιχμή της δημοσιογραφικής/επικοινωνιακής ελιτίστικης επίθεσης εναντίον του Τραμπισμού στις ΗΠΑ), δημοσίευσε πριν λίγες ημέρες άρθρο άποψης κάποιας Julia Azari, καθηγήτριας πολιτ. επιστημών στο ιδιωτικό ιησουΐτικο πανεπιστήμιο Marquette, με έδρα στο Γουϊσκόνσιν.

Ο τίτλος του άρθρου αρχικά ήταν όπως τον βλέπετε στην εικόνα δίπλα («Ήρθε η ώρα να δώσουμε στις ελίτ περισσότερα δικαιώματα για την εκλογή Προέδρου«). Δικαίως, ο τίτλος προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις αναγκάζοντας την εφημερίδα να τον αλλάξει στα μουγκά (χωρίς να υπάρχει «ίχνος» και εξήγηση για την αλλαγή). Ωστόσο, τα screenshot είναι αδιάψευστος μάρτυρας.

Για την ακρίβεια, η πρόταση της Azari αφορούσε τα προκριματικά των υποψηφίων προέδρων των 2 μεγάλων κομμάτων, των οποίων η επιλογή βασίζεται στην εκλογή εκλεκτόρων από τις Πολιτείες με σαφή εντολή επιλογής κάποιου υποψηφίου – αυτό δηλαδή που ονομάζουμε «δημοκρατική αντιπροσώπευση». Αντ’αυτού, η Azari προτείνει ένα σαφώς αντιδημοκρατικό, πολύπλοκο σύστημα που επιτρέπει στους εκλέκτορες να λειτουργούν ανεξέλγκτα. Αν και αυτό δεν αποτελεί πολιτική εκτροπή της εκλογής του Προέδρου άμεσα, καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα καθώς ρυθμίζει με αδιαφανή τρόπο την επιλογή των 2 κύριων υποψηφίων. Η ίδια δεν κρύβει εξάλλου ότι τελικός σκοπός είναι η στρέβλωση της εκλογής Προέδρου καθώς φέρνει ως παράδειγμα την εκλογή Τραμπ που αποτελεί “απόδειξη ότι η επιλογή υποψηφίων Προέδρων δεν πρέπει να είναι πολύ δημοκρατική” (!). 

Σύμφωνα με το σύστημα της Azari οι ψηφοφόροι θα διαλέγουν τους υποψήφιους της αρεσκείας τους με σειρά προτεραιότητας και παράλληλα θα επιλέγουν τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικότερα, ως ένα είδος δημοσκόπησης. Τα αποτελέσματα θα χρησιμοποιούνται για την «ενημέρωση» (!) των εκλεκτόρων. Στο τέλος όμως οι εκλέκτορες θα μπορούν να «διαπραγματεύονται» και να επιλέγουν ελεύθερα τον υποψήφιο της αρεσκείας τους. Η άποψη των ψηφοφόρων θα είναι απλώς … «συμβουλευτική». Πρόκειται για ένα ξεκάθαρα αντιδημοκρατικό σύστημα, καθώς η «συμβουλευτική» ψηφοφορία είναι απλώς δαπανηρή μέθοδος πολιτικής εξαπάτησης των ψηφοφόρων και τίποτε περισσότερο. Δίνει μια ψευδαίσθηση συμμετοχής στην απόφαση που διαρκεί όσο οι επιλογές πολιτών και ελίτ συμπίπτουν. Στην πράξη όμως, τελικά το Πολιτικό Καρτέλ των ελίτ, μέσα από απειλές και εξαγορές, θα «διαπραγματεύεται» την επιλογή υποψηφίου που θα εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα των ελίτ. Έτσι, όταν οι επιλογές πολιτών και ελίτ είναι ασυμβίβαστες, οι δεύτερες θα παρακάμπτουν μέσω της “διαπραγμάτευσης” τη λαϊκή επιλογή … με γνώμονα πάντα “το καλό των πολιτών”. 


ΥΓ Τις επόμενες εβδομάδες θα ετοιμαστεί νέο, ειδικό τεύχος του “ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ” για την Ψηφιακή Δημοκρατία. Όποιοι επιθυμούν, μεμονωμένα ή ως συλλογικότητα πολιτών, να στείλουν δικό τους άρθρο άποψης (νέο ή δημοσιευμένο) ή να μας ενημερώσουν για ήδη δημοσιευμένες σχετικές ειδήσεις και απόψεις, παρακαλούνται να επικοινωνήσουν στη διεύθυνση hellenicreferendum@mail.com.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s